Museum voor Hedendaagse Kunst, Berlijn
De historische Hamburger Bahnhof-zaal in het Museum voor Hedendaagse Kunst in Berlijn is volledig leeg. Er staat niets tussen de stalen kolommen van de voormalige vertrekhal, waar momenteel de geluidsinstallatie „Part File Score“ te zien is. De installatie is gemaakt door de in Berlijn woonachtige Schotse kunstenares Susan Philipsz en vormt een eerbetoon aan de joodse componist Hanns Eisler. De musicus woonde in de jaren twintig in Berlijn, voordat hij in 1933 gedwongen werd te emigreren. In 1938 vertrok hij naar de VS, waar hij na de Tweede Wereldoorlog door de FBI werd achtervolgd en ervan werd beschuldigd communist te zijn. "Part File Score" geeft een beeld van zijn leven, van ballingschap tot aankomst en vervolging.
De tentoonstelling van Philipsz is gebaseerd op een geluidsinstallatie met 24 kanalen. Uit elk van de 12 Fohhn LX-100 luidsprekers die op de twee rijen zuilen zijn gemonteerd, klinken drie stukken, gebaseerd op Eislers composities voor film, die na elkaar worden afgespeeld. De tonen worden over de luidsprekers verdeeld, zodat het geluid van een stuk tijdens het afspelen door de hele zaal ‘dwaalt’. Soms lijkt het alsof de hoeken van de ruimte op elkaar reageren, terwijl het op andere momenten door de pauzes lijkt alsof de muziek zich in de ruimte heeft verloren. Philipsz heeft de stukken ontleed en teruggebracht tot fragmenten voor één instrument: viool, cello, trompet en piano. Ze heeft alle fragmenten zelf in haar studio opgenomen, waarbij ze verschillende noten heeft weggelaten. De geluiden komen overeen met diverse afbeeldingen die aan de muren van de zaal zijn opgehangen: Eislers partituren, overlaid met FBI-dossiers, zijn paspoort enz. ‘Een geluid kan diepe emoties oproepen’, zegt Philipsz, ‘zelfs een zacht geluidje kan diepgewortelde herinneringen doen herleven.’
Wij feliciteren Firma Eidotech uit Berlijn met de succesvolle realisatie van deze installatie.
